Familieopstellingen of systemisch werk?!

Systemisch werk, wat is dat precies?

Er is geen juiste definitie van systemisch werk, maar als ik het moet omschrijven, gaat het er over dat je bij Systemisch werken, het systeem in acht neemt.
Dus, iemand komt bij je met een vraag en jij gaat als Systemisch Begeleider die vraag door een systemische bril bekijken.
Als je het ganse systeem van je cliënt gaat meenemen, zoom je uit. Je krijgt een brede diepgaande kijk. Hoe weerspiegelt wat geweest is, wat nu plaatsvindt?

Het verleden geeft ons heden weer.

Wat ik boeiend en interessant vind, aan systemisch werk, is dat je in het verleden een antwoord vindt op de vragen uit het heden. Als systemisch coach of systemisch begeleider kan je de geschiedenis van een persoon onderzoeken en ontdek je al snel de onbewuste ballast die iemand al zijn hele leven met zich mee draagt. Die ballast komt er niet zomaar, heel het familiesysteem houdt dit in stand.

Als baby, als kind, als volwassene… We zijn niet altijd in staat om alles te verwerken wat we meemaken. Onbewust nemen we veel emoties, gebeurtenissen, angsten en overtuigingen mee. Sommige dingen zijn té groot voor één persoon. Sommige dingen worden verzwegen (le non-dit).
Alles wat geen plek heeft gekregen, creëert een onderstroom in ons lichaam. Het speelt om lichamelijk en fysiek vlak. We ervaren angsten, cijferen onszelf weg, hebben bewijsdrang, leven vanuit tekort, … We hebben er dagelijks last van en zoeken telkens oplossingen, maar niets werkt.

Als de wortels van jouw overtuigingen uit jouw verleden en jouw systeem komen (wat bijna altijd het geval is), heb je veel ‘karakter’ nodig om je gedragspatronen om te gooien. Het zit letterlijk in ons DNA.
Zelf vind ik het een privilege om op zoek te gaan naar datgene in familiesystemen wat er niet mocht zijn, wat er onder de mat werd geveegd. Ik kan eindeloos luisteren en puzzelen aan een verhaal.

Weten en voelen zijn verbonden.

Zelf ben ik een rationeel iemand. Pas later, toen ik meer zelfvertrouwen kreeg, leerde ik vertrouwen op mijn intuïtie. Wat ik nu zo fijn vindt aan werken op deze manier, is dat ik alles -wie ik ben, wat ik voel, wat ik ervaar- mag gebruiken in mijn job. In mijn rol als begeleider is mijn kennis onlosmakend verbonden met mijn intuïtie. Die mix, zowel de theorie als de emotie, afgestemd op mijn cliënt, maken mijn werk de meest kostbare job die er bestaat.
Eigenlijk is het geen job, maar een ambacht. Het gaat over bewustwording, over de diepere betekenislaag van het leven ervaren. Het is een eer om dit te mogen doorgeven aan anderen.
Uiteindelijk ben je een gids voor de mensen. Vroeger, was er in elke gemeenschap een wijze man of vrouw die fungeerde als ‘gids’. Net dat mogen zijn, in de zoektocht naar jouw identiteit, vind ik ongelofelijk boeiend.

Als ik opstellingen begeleid, kan ik 100% Lieselotte zijn. Mijn intuïtie gebruiken vind ik ongelofelijk interessant. En spannend. Want telkens is het een uitdaging om mijn eigen intenties volledig opzij te schuiven en me volledig over te geven aan het verhaal dat zich ontvouwt.
Alleen ‘voelen’, is niet voldoende. Er is ook een heleboel te ‘weten’ rond systemisch werk. Je hebt bij het opstellen van een systeem zowel je voelen als je weten heel erg nodig.

Je hebt kennis nodig van menselijke psychologie, van karaktervorming, van de mens en zijn onderbewuste geest, van het Systemisch Werk (gebaseerd op Bert Hellinger), … En dat is nu net het mooie. Moest je alleen de kennis hebben, en niet de intuïtie, zou je opstelling nergens op uitkomen. Je kan geen stappenplan volgen om een familie neer ze zetten, dat vraagt oefening, ervaring en intuïtie.

Opstellingen kan je nooit alleen met je hoofd neerzetten. Je gevoel, je intuïtie geeft je de juiste signalen. Op die manier ervaar je wat er zich voordoet. Wat doet er zich voor tussen deze representanten en hoe geeft dit betekenis voor de vraagsteller? Wat doet er zich voor bij het publiek en hoe stroomt de energie?

Het is de taak van de begeleider om dit begrijpelijk te maken voor de cliënt, zodat deze kan ervaren, lijfelijk. Op die manier komt het systeem in beweging.

Systemisch werk en opstellingswerk is niet hetzelfde

De relatie tussen ‘Opstellingen’ en Systemisch werk is best ingewikkeld. Sommige mensen halen het wel eens door elkaar.
“Systemisch werk” is eigenlijk de overkoepelende term. Je kan alles systemisch bekijken. Een organisatie, een maatschappij, een familie, een persoon, zelfs een zin of een vraag.

De term ‘Opstellingen’ staat eigenlijk voor een subgroep om systemen te bekijken en zichtbaar te maken. Opstellingen gebeuren met representanten (of popjes) die in het veld staan. Dat ‘veld’ kan en ruimte, maar dus net zo goed een tafel zijn.
Het gaat over mensen die plek nemen in de ruimte en gaan representeren wat belangrijk is. Wat er gezien moet worden. Soms is dat niet wat we ‘willen’ zien. We kunnen het niet kiezen. Je intuïtie gebruiken, betekent ook dat je radicaal aanvaart wat er is.

Representanten spelen geen toneel

Mensen zijn blijkbaar in staat om gewaar te worden wat nodig is, wat impact heeft gehad. Wanneer we een opstellingsmoment organiseren met representanten wordt er altijd weergegeven wat er moet zijn. Representant zijn hoef je niet te leren. Iedereen kan het. Het gebeurt gewoon, daar hoef je niets voor te doen, behalve ‘zijn’.

Een lifecoach is geen systemisch begeleider!

Analytisch werken en oplossingsgericht coachen is net hetzelfde als inzoomen op de vraag van de coachee. Systemisch werk gaat over uitzoomen op de vraag van de coachee. Niets is beter of slechter, het is anders.
Analyseren en rationaliseren is als het ware een goede graadmeter om uit te leggen wat je niet doet bij systemisch werk. Je gaat niet inzoomen op een detail. Je gaat niet inzoomen op de wonde. De wonde is er, dat is als het ware ‘het symptoom’. Nu moeten we gaan kijken wat er werkelijk aan de hand is.

Systemisch werk is hetzelfde als uitzoomen op de wonde.
Systemisch werken gaat eerder uitzoomen en in plaats van direct naar de oplossing te gaan. Eigenlijk stel je de vraag: “Hoe verhoudt deze wonde zich ten opzicht van jou? Van jouw lichaam? Van jouw hele functioneren? Is dit soort wonde al eerder voorgekomen in je systeem? In je geschiedenis? Wat maakt dat het keer op keer, in dit (familie)systeem zo loopt?

De vraag die je jezelf stelt als begeleider is: “Hoe heeft dit patroon zijn oorsprong gevonden in dit systeem?”.
Bij systemisch werk ga je echt de dieperik in, naar de wortels. Je gaat kijken naar “Wat maakt dat al die handvaten die je reeds kreeg in andere coaching en therapie, niet echt of maar tijdelijk werkten?”
En dat is net het patroon dat je moet kunnen vastnemen. Het origineel plaatje waar het ooit allemaal begon. Dat zichtbaar maken.

Misschien zit het wel in de vrouwenlijn van je familie. Misschien heeft de moeder van je moeder haar moeder al te maken gehad met geheimen die moesten verzwegen worden rond misbruik. Misschien ligt daar het zaadje van jouw opgekropte woede en verdriet.
Soms kan je het beginpuntje vinden, en geloof me, dat geeft zoveel kracht. Het is dat, wat er tijdens een opstelling ‘getoond’ wordt. Deze methodiek geeft je de handvaten om bepaalde zaken aan het licht te brengen die soms al generaties lang doorwegen.

Systemisch werk gaat niet over veranderen.

Wanneer er een patroon helder wordt, kan je gaan naar een helende beweging. Het kan. Het is mogelijk. Maar, soms kan het gewoon fijn zijn om het inzicht te krijgen in jouw gedragspatronen en geeft dit je al voldoende inzichten.
Soms is de helende beweging ook (nog) niet nodig tijdens de opstelling. Soms is de helende beweging simpelweg (nog) niet mogelijk, omdat je zelf nog bepaalde stukken moet doorwerken, en dat is prima zo. Alles ontvouwt zich op zijn tijd.

Na een familieopstelling gebeurt er altijd véél, zowel met representanten alls met vraagstellers.
Soms hebben mensen dingen gevoeld die ze nooit eerder gevoeld hebben. Na een opstelling hebben mensen vaak meer overzicht. Er is ook vaak een gevoel van opluchting. Ze kunnen met zachtere ogen naar zichzelf kijken. Ze begrijpen zichzelf beter: “Oh. Zit het zo? Logisch dat ik er nog steeds mee worstel…”

Meer weten over onze opleiding ‘Jij als Authentieke Coach, systemisch werk’ of over onze opstellingsdagen?

Geef een reactie

%d bloggers liken dit: